Piniliay 2016 | Agenda han mga Mulopyo ha Tacloban

GIOS TACLOBANON, KITA AN PAGBABAG-O MOVEMENT
Panawagan namon: Pakabuhi, Pabalay, Pangkatilingban nga Kaupayan!

Pakabuhi, Pabalay ngan Pangkatilingban nga Kaupayan! Ini an ungara han Taclobanon. Ini an ungara han kadam-an nga mulopyo. Yana na an takna, padig-unon an aton pagkaurusa ngan ig-undong an 12-punto nga people’s agenda! Gios Taclobanon, kita an kusog, kita an pagbabag-o!

NBZ‘NBZ Policy’. Gin-amyendaran han gobyerno ngan ginhimo nga No-Dwelling Zone Policy, kun diin papaiwason — ha ngaran kuno han kadelikaduhan — an mga mulopyo nga magtitindog hin balay ngan mangungukoy harani ha ligid-baybayon. Usa nga panawagan han mga mulopyo han Tacloban nga kumprehensibo nga tukion an plano ha rehabilitasyon hini nga nagpatuman hin dirudilain nga palisiya nga kontra katawhan pero pabor ha dagko nga negosyo.

(1) Panawagan namon nga igpatuman han gobyerno han syudad an waray-talaan (indefinite) nga moratoryum ha anuman nga demolisyon tubtob ngan kun diri mahimo an kumpleto nga konstruksyon han ngatanan nga permante nga pabalay nga pagbabalhinan han mga internally displaced persons. Kaupod hini an pagsiguro nga andam na ini ukyan.

Ha mga permanent shelters, siguruon han gobyerno nga tumanon an masunod:

  • Pun-an an anuman nga kakulangan ha pakabuhi labi na ha panahon han padayon nga pagbakdaw (recovery);

  • Batunon an nagpapabilin nga isyu han relokasyon pinaagi hin komprehensibo, tinuod ngan transparent nga pagbug-os hin palisiya kun diin an apektado nga mga mulopyo (stakeholders) kaupod ha pagplano ngan ginkokonsulta ha ngatanan nga proseso;

  • Garantiyahan an libre ngan pribado nga pag-ukoy ha permanente nga mga pabalay ngan tanggalon an waray-igkonsulta nga kondisyon sugad han presente nga ‘monthly amortization program’;

  • Himuon nga abilable ngan accessible an batakan nga mga serbisyo ha tubig ngan kuryente;

  • Magpatuman hin libre/o maghatag hin tukma nga subsidyo ha transportasyon para ha mga magtatrabaho ngan estudyante nga nanhibalhin ha permanente nga relokasyon;

  • Eksakto nga ayuda han gobyerno ha mga nadislokar tikang ha orihinal nga pakabuhi.

(2) Panawagan namon nga ipatuman gihap an onsite-development ha komunidad han mga mulopyo nga ginpili an pagpabilin ha presente nga urukyan, labi na ha coastal zones nga igindeklara han gobyerno nga No-Dwelling Zones (NDZ).

Ha mga nagpapabilin ha komunidad, igpatuman an masunod nga bulig:

  • Panhatag hin libre nga ‘land acquisition title’ ha mga pamilya nga maiha na nag-uukoy ha kinatitindugan han ira panimalay;

  • Pag-realign han budget ha permanent resettlement tikadto ha onsite development;

  • Tukma ngan makatawo nga engineering solution: usa nga posible nga alternatibo ha kontrobersyal nga tide embankment project;

  • Maghimo hin permanente ngan madig-on nga evacuation centers nga madali pagbalhinan ha oras hin mga kalamidad;

  • Tukma, nakakabuhi ngan sustenable nga ayuda ha livelihood;

  • Pagpatuman hin kaangayan ngan komprehensibo nga Community Based Disaster Risk Reduction Management Program (CBDRRMP) upod na an pagpa-aktibar ngan paghatag hin tuang nga suporta ha mga Barangay Disaster Risk Reduction and Management Council;

(3) Panawagan namon nga ighatag na han gobyerno an ESA o katugbang hini nga ayuda para ha mga waray nakakarawat kun diin kadam-an mga taga NDZ. Maghimo hin gobyerno lokal – pinaagi han Sangguniang Panlungsod han Tacloban – hin resolusyon nga ipanhatag an P30,000 pesos para ha totally damaged ngan P10,000 pesos para ha partially damaged;

(4) Panawagan namon nga maghimo hin ligal nga aksyon an syudad para igpatuman an waray-talaan nga moratoryum ha Tacloban-Palo-Tanauan Tide Embankment Project tubtob ngan kun diri mahimo an masunod:

  • Komprehensibo nga environmental impact assessment nga diri ini magin kawsa han kaguba han kalibungan labi na ha marine ecology ha matataraan nga lugar;

  • Tinuod nga konsultasyon labi na ha mga apektado nga mulopyo ngan diri buta nga igpatuman tikadto ha pagdislokar han mga nangungukoy o nagpapakabuhi ha apektado nga mga baybayon.

(5) Panawagan namon nga maghatag hin unconditional nga P10,000 pesos komo kapital ha livelihood han mga gudti nga magpakarabuhi. Kasumpay hini, tagan ispesyal nga oportunidad an gudti nga magpakaburuhi nga diri hira arbitraryo nga paiwason labi na an mga mobile nga magtirinda.

(6) Panawagaon namon an masayon nga pag-access o pakakuha han mga subsidyo ha agrikultura ngan pangisda. Ighatag an tuang nga ayuda o subsidyo ha mga parag-uma ngan parupangisda sugad han kapital, farm tools o fishing gears, gahi ha pag-uma, atbp, subay ha panginahanglan. Konsultahon an mga parag-uma ngan parupangisda ha pagbug-os han City Land Use Plan agud iwasan an posible nga dislokasyon ha ira pakabuhi.

(7) Panawagan namon para ha mga trabahador: Kilal-on ngan hugot nga suportahan han gobyerno an katungod han mga trabahador nga magin regular – diri kontraktwal – nga empleyado ha ira lugar-trabahuan. An pagsupak hini poyde tagan han gobyerno lokal hin tugbang nga penalidad tubtob han diri pag-renew han business permit han abusado nga mga negosyante. Siguruon an workplace safety para ha mga trabahador.

(8) Panawagan namon nga respetuhan ngan paaktibaron an tinuod nga partisipasyon han mga mulopyo han Tacloban ha proseso han pagbubug-os hin mga balaudnon o palisiya labi na sugad han paghatag hin tukma nga ayuda o bulig.

  • Kinahanglan an mga nalingkod ha Local Development Council ngan sectoral desks – han kababayin-an, kabataan ngan iba nga mga bulnerable nga sektor – an mga representatnte nga mayda track record ha pagbulig ha katawhan ngan sektor nga ira gintataglawas.

  • Maghatag hin subsidyo ha mga kablas nga kabataan-estudyante mayda kapas ngan abilidad. Kasumpay hini suportahan an panawagan han mga estudyante, pinaagi hin mga lokal nga resolusyon ngan lobbying ha Kongreso, nga diri tugutan an waray-wantas nga pagpahitaas ngan panukot hin kabaraydan/matrikula ha mga eskwelahan ha syudad han Tacloban.

  • Tagan hin ispesyal nga atensyon pinaagi hin paghatag tukma nga livelihood ha mga Persons-with-Disabilities (PWD) agud makabulig ha ira pagpakabuhi ha luyo han ira amkon nga kapansanan (disability). Samtang, kilal-on han syudad an paghatag ha mga PWD hin paghatag kaangayan nga subsidyo ngan ayuda medikal.

  • Pahiluagon an nasasakop (coverage) han ayuda-sosyal para ha mga kablas nga Senior Citizens (60 years old paigbaw). Maghimo hin resolusyon an gobyerno lokal para dugngan an presente nga P500 pesos/bulan tikadto ha minimum P1,500 pesos/bulan nga social fund para ha edaran na nga mga mulopyo.

(9) Panawagan namon nga pahitas-on an subsidyo han gobyerno lokal han Tacloban City Hospital agud mas magin accessible tubtob libre an mga serbisyo panlawas – tikang tsek-ap, laboratory tests ngan medisina. Pahitas-on an kapas hini magserbisyo ha sobra 200,000 nga populasyon hini pinaagi han pag-upgrade han mga pasilidad ha City Hospital ngan pagdugang han mga medical personnel. Diri magpatuman hin ‘No-home birthing policy’, lugod pahiluagon an training ha health workers para matagad an isyu han mortality rate ha mga nanay tungod han panganganak.

(10) Panawagan namon nga ig-undang an paghatag hin mga provisional authority nga natikadto ha monopolyo han pira la nga dagko nga transport operator ha damo nga ruta-ha-transport nga waray konsultasyon labi na ha gudti nga mga driver-operator han syudad. Ig-rebyu tubtob nga amyendaran an presente nga rerouting scheme nga nakakaapekto ha mga driver-operator, trabahador ngan empleyado, estudyante ngan iba pa nga manarakay.

(11) Panawagan namon nga tagan hin tuang nga ayuda an mga empleyado han syudad nga pareho man mga biktima han naglabay nga mga kalamidad. Ighatag an katugbang nga Emergency Cash Assistance sugad han nakarawat han iba nga empleyado han mga ahensya han gobyerno.

(12) Panawagan namon nga magpatuman hin tax moratorium ha gudti ngan nagtitikang pala nga mga small-scale ngan medium-scale nga negosyo.

AYAT NAMON HA TACLOBAN CITY GOVERNMENT:
RESOLBAHON AN 12-PUNTO NGA PEOPLE’S AGENDA!

GIOS TACLOBANON, KITA AN KUSOG, KITA AN PAGBABAG-O!

Advertisements